Merhaba AtariKaseti ahalisi,
Son zamanlarda dekorasyonun vazgeçilmezi olan şerit LED'leri alırken genelde ışık rengine bakıp geçiyoruz ancak işin mutfağında çok kritik bir parça var: Trafo (Adaptör / Sürücü). Yanlış hesaplanmış bir trafo;
LED'lerinizin pırpır etmesine,
sönük yanmasına,
trafonun aşırı ısınıp bozulmasına,
hatta en kötü senaryoda yangın çıkmasına bile sebep olabilir.
Bu rehberde, üzerinde anlamsız gibi duran o etiketleri nasıl okuyacağınızı ve projeniz için doğru trafoyu nasıl hesaplayacağınızı adım adım anlatacağım.
Gelin eklediğim görseller üzerinden gerçek bir hesaplama yapalım. Diyelim ki salonumuzda bir asma tavanımız var ve buraya 5 metre uzunluğunda çok güçlü bir ışık istiyoruz. Seçtiğimiz ürün görseldeki CATA CT-4538 (240 LED / Yüksek Lümen) modeli olsun.
Adım 1: Etiket Verilerini Toplama
Kullanacağımız uzunluk 5 metre.5 metre x 16 W = 80 Watt (Sistemimizin net tüketeceği güç)
Adım 3: Güvenlik Payını Ekleme
80 Watt x 1.20 (%20 pay) = 96 Watt
Adım 4: Doğru Trafoyu Seçme
Bize 12V çıkış veren ve en az 96W gücü (veya Amper cinsinden: 96W / 12V = 8 Amper) destekleyebilen bir trafo lazım.Kataloğa (IMG_8843) baktığımızda şunları görüyoruz:
Bu kez televizyon arkası ve kitaplık rafları için toplamda 10 metre (2 paket) LED döşeyeceğiz. Daha soft bir ışık istediğimiz için görseldeki Günışığı CATA CT-4481 (60 LED / 10 Çipli) modelini seçtik.
Adım 1: Etiket Verileri
10 metre x 7 W = 70 Watt
Adım 3: Güvenlik Payı
70 Watt x 1.20 = 84 Watt (Veya 84W / 12V = 7 Amper)
Adım 4: Trafo Seçimi
Katalogdan bakıyoruz; 5 Amperlik (60W) kurtarmıyor. Yine CT-2675 (12,5 Amper / 150W) modelini almak en güvenlisi olacaktır. Eğer piyasada 10 Amper (120W) bulursanız o da işinizi tam olarak görecektir.
(Not: Görsellerdeki diğer ACK veya CATA RGB modellerinde de hesap aynıdır; metre başına düşen Watt değerini toplam uzunlukla çarpıp, %20 pay ekliyoruz.)
Son zamanlarda dekorasyonun vazgeçilmezi olan şerit LED'leri alırken genelde ışık rengine bakıp geçiyoruz ancak işin mutfağında çok kritik bir parça var: Trafo (Adaptör / Sürücü). Yanlış hesaplanmış bir trafo;
LED'lerinizin pırpır etmesine,
sönük yanmasına,
trafonun aşırı ısınıp bozulmasına,
hatta en kötü senaryoda yangın çıkmasına bile sebep olabilir.
Bu rehberde, üzerinde anlamsız gibi duran o etiketleri nasıl okuyacağınızı ve projeniz için doğru trafoyu nasıl hesaplayacağınızı adım adım anlatacağım.
1. Etiket Nasıl Okunur : Neye Bakmalıyız?
Şerit LED alırken ambalajın üzerindeki teknik özellikler bizim anayasamızdır. Dikkat etmemiz gereken ana unsurlar şunlardır:- Gerilim (Voltage): LED'in kaç Volt (V) ile çalıştığıdır. Piyasada genelde 12V veya 24V olur. Kural 1: LED 12V ise, trafo da KESİNLİKLE 12V olmalıdır. (Paketlerde de yazar: 220V ile çalışmaz!)
- Güç (Power/Watt): Metre başına çekilen enerjidir (W/mt). Hesaplamamızın kritik noktası burasıdır.
- Akım (Amper): Metre başına çekilen akımdır (A/mt).
- Çip/LED Sayısı: 1 metredeki LED miktarıdır (Örn: 60 LED/mt veya 240 LED/mt). Çip sayısı ve lümen arttıkça, çekilen elektrik de artar.
2. Altın Kural: %20 Güvenlik Payı (Tolerans)
Hiçbir elektronik aleti kapasitesinin %100'ünde, sınırda çalıştırmak sağlıklı değildir. Isınma, kablo direncindeki kayıplar ve uzun ömürlü kullanım için hesapladığımız toplam güce her zaman en az %20 tolerans (güvenlik payı) eklemeliyiz. Eğer LED'ler günde 10-12 saatten fazla, neredeyse hiç kapanmadan yanacaksa (ticari kullanım/vitrin vs.) bu payı %30'a çıkartmanız trafonun ömrünü uzatır.
Örnek Kurulum - 1 Yüksek Yoğunluklu LED
Gelin eklediğim görseller üzerinden gerçek bir hesaplama yapalım. Diyelim ki salonumuzda bir asma tavanımız var ve buraya 5 metre uzunluğunda çok güçlü bir ışık istiyoruz. Seçtiğimiz ürün görseldeki CATA CT-4538 (240 LED / Yüksek Lümen) modeli olsun.Adım 1: Etiket Verilerini Toplama
- Gerilim: 12V DC
- Güç: 16 W / 1 mt (Metrede 16 Watt çekiyor, oldukça güçlü!)
Kullanacağımız uzunluk 5 metre.5 metre x 16 W = 80 Watt (Sistemimizin net tüketeceği güç)
Adım 3: Güvenlik Payını Ekleme
80 Watt x 1.20 (%20 pay) = 96 Watt
Adım 4: Doğru Trafoyu Seçme
Bize 12V çıkış veren ve en az 96W gücü (veya Amper cinsinden: 96W / 12V = 8 Amper) destekleyebilen bir trafo lazım.Kataloğa (IMG_8843) baktığımızda şunları görüyoruz:
- CT-2674 (5 Amper / 60W) -> Bize yetmez, yanar.
- CT-2675 (12,5 Amper / 150W) -> İşte aradığımız trafo bu! Bizim ihtiyacımız olan 8 Amperi rahatlıkla karşılar, zorlanmadan, serin serin uzun ömürlü çalışır.
Örnek Kurulum - 2 Standart LED, Uzun Metraj
Bu kez televizyon arkası ve kitaplık rafları için toplamda 10 metre (2 paket) LED döşeyeceğiz. Daha soft bir ışık istediğimiz için görseldeki Günışığı CATA CT-4481 (60 LED / 10 Çipli) modelini seçtik.Adım 1: Etiket Verileri
- Gerilim: 12V DC
- Güç: 7 W / 1 mt
10 metre x 7 W = 70 Watt
Adım 3: Güvenlik Payı
70 Watt x 1.20 = 84 Watt (Veya 84W / 12V = 7 Amper)
Adım 4: Trafo Seçimi
Katalogdan bakıyoruz; 5 Amperlik (60W) kurtarmıyor. Yine CT-2675 (12,5 Amper / 150W) modelini almak en güvenlisi olacaktır. Eğer piyasada 10 Amper (120W) bulursanız o da işinizi tam olarak görecektir.
(Not: Görsellerdeki diğer ACK veya CATA RGB modellerinde de hesap aynıdır; metre başına düşen Watt değerini toplam uzunlukla çarpıp, %20 pay ekliyoruz.)
Son İpuçları
- Kablo Kesiti: Güçlü trafolar kullanırken (özellikle 10 Amper ve üzeri), trafo ile LED arasındaki kabloyu incecik zil teli kullanmayın. Kablo ısınır ve gerilim düşümü (voltaj kaybı) olur; LED'in başı parlak, sonu sönük yanar. En az 2x0.75 veya 2x1 mm bakır kablo tercih edin.
- Havalandırma: Trafo kataloğundaki delikli metal kasalı (klemensli/slim) trafolar hava alarak soğurlar. Bu trafoları tamamen kapalı, havasız bir alçıpan boşluğuna veya daracık bir tahta kutuya sıkıştırmayın. Nefes almalarına izin verin.
daha sonra ucuz olsun diye 3amper trafo kullanıp sorunlar yaşamıştır çok güzel bir rehber olmuş. Eline sağlık